Waarom eetadviezen zo verschillen

De ene keer maakt vet ons dik, dan zijn koolhydraten weer de grote boosdoener. Hoe kan het dat voedingswetenschappers elkaar zo vaak tegenspreken?

Huisarts Jacqui van Kemenade merkt vaak in haar praktijk dat patiënten gewoon niet meer weten wat nu gezond is. Moet je nou wél koolhydraten schrappen of niet? En is vet nou gezond of juist ongezond? Volgens haar is het ook lastig, want onderzoeken lijken elkaar soms tegen te spreken. Ze verdiepte zich erin voor haar vorig jaar verschenen boek Leefstijl op recept. “Jarenlang was verzadigd vet de duivel. Nu zijn het koolhydraten.”

Volgens hoogleraar Voeding en Gezondheid Jaap Seidell ligt dat niet zozeer aan wetenschappers en onderzoekers die elkaar tegenspreken, maar aan de populaire diëten. De Schijf van Vijf, dé voedingsrichtlijn voor gezonde voeding, is al veertig tot vijftig jaar nagenoeg onveranderd.

Die richtlijn schrijft voor dat we groenten, fruit, zuivel, vlees en vis moeten eten om gezond te blijven. “Het probleem met de diëten is dat ze focussen op één aspect. Niet op voedsel, maar op voedingsstoffen. Niet op brood, vlees en melk, maar op koolhydraten, vetten en eiwitten.”

Als puntje bij paaltje komt, zegt een koolhydratenhater volgens Seidell vaak min of meer hetzelfde als een vettenverminderaar: haal je koolhydraten uit groenten, fruit en volkoren producten en je vetten uit natuurlijke producten zoals olijfolie, avocado en vette vis. “Iedereen zegt: schrap snelle koolhydraten, vetten en suikers uit koek, snoep, frisdrank en alle andere sterk bewerkte producten.”

Voedingsonderzoek is lastig

Dat neemt niet weg dat er nog steeds veel dingen over voeding onduidelijk zijn. Is vlees nu wel of niet ongezond? Helpt broccoli tegen kanker? Onderzoek naar voeding is lastig te doen, zegt Seidell. “Je kunt de gezondheid van vleeseters vergelijken met die van mensen die geen vlees eten, maar je weet nooit wat je dan precies vergelijkt. Mensen die geen vlees eten, maken misschien ook andere bewuste keuzes: niet roken, veel bewegen of groenterijk eten.”

“Er is bovendien geen placebodieet”, zegt Van Kemenade. “In wetenschappelijk onderzoek moet je alles eerlijk vergelijken. Dus worden onderzoeksgroepen in tweeën verdeeld. De ene groep krijgt de echte pil, de andere een placebo. Dat kan met voeding haast niet: er is geen placebo voor broccoli of paprika.”

Voeding is ongelofelijk complex, zegt Seidell. “Er zitten duizenden verschillende stofjes in één enkele tomaat. Wat die allemaal doen en wat voor invloed ze uitoefenen op elkaar en op voedingsstoffen in andere producten, daar zijn we nog lang niet helemaal achter.”

Jaap Seidell: “Je kunt de gezondheid van vleeseters vergelijken met die van mensen die geen vlees eten, maar je weet nooit wat je dan precies vergelijkt.” (Foto: 123RF)

Gezond verstand gebruiken

Om de vraag wat nou gezond is te beantwoorden, is het volgens Van Kemenade vooral belangrijk om je gezonde verstand te gebruiken. “De supermarkt bestaat voor 70 procent uit producten die niet in de Schijf van Vijf voorkomen. Snoep, koek, pakjes, sauzen, frisdrank… Daarvan weet iedereen eigenlijk wel dat ze niet gezond zijn.”

“Met voeding is er niet één heilige graal. Het verschilt van mens tot mens wat gezond voor je is.”

Jaap Seidell, hoogleraar Voeding en Gezondheid

Volgens Seidell bestaat er op voedingsgebied ook geen one-size-fits-alloplossing. Voeding heeft niet op iedereen hetzelfde effect. De één kan beter met een koolhydraatrijk dieet omgaan dan de ander. De één kan prima zonder vlees, de ander voelt zich er niet goed bij.

Seidell zat onlangs in een uitzending van Radar waarin twee mensen met voeding van de diabetesmedicatie af waren gekomen. “De één zwoer bij een veganistische leefstijl en de ander bij een ketogeen dieet. Met voeding is er niet één heilige graal. Het verschilt van mens tot mens wat gezond voor je is. Maar voor iedereen geldt: bewerkt voedsel zoals koek, snoep, frisdrank en andere tussendoortjes zijn ongezonder dan onbewerkte producten zoals groenten en fruit.”

Jacqui van Kemenade is huisarts in Breda en schreef het boek Leefstijl op recept. Jaap Seidell is hoogleraar Voeding en Gezondheid aan de Vrije Universiteit Amsterdam en schreef onder meer de boeken Het voedsellabyrint en Jongleren met voeding.

Bron: www.nu.nl/gezondheid/6024978/geen-koolhydraten-of-verzadigd-vet-waarom-eetadviezen-zo-verschillen.html

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *